የጌታችንና የመድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ አሥራ ሁለቱ ቅዱሳን ሐዋርያት | YebboBook

✠

YebboBook™

Orthodox Series

የጌታችንና የመድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ አሥራ ሁለቱ ቅዱሳን ሐዋርያት

ሕይወታቸው፣ ጥሪያቸው፣ አገልግሎታቸው፣ ሰማዕትነታቸው እና የእምነት ቅርሳቸው

✥ ✠ ✥

መጻሕፍት • ታሪክ • እምነት • ትምህርት

የአዘጋጅ ማስታወሻ

ይህ የYebboBook™ Orthodox Series እትም ለኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ አንባቢዎች በተለመዱ የቤተ ክርስቲያን ቃላት እና በኦርቶዶክሳዊ አቀራረብ የተዘጋጀ ነው። በቅዱሳት መጻሕፍት፣ በግብረ ሐዋርያት፣ በቤተ ክርስቲያን ትውፊት እና በቅዱሳን ታሪክ ላይ የተመሠረተ የትምህርት መጽሐፍ ነው።

ማሳሰቢያ፦ ስለ አንዳንድ ሐዋርያት በቅዱስ መጽሐፍ ውስጥ ዝርዝር መረጃ የሚገኘው ጥቂት ስለሆነ፣ የተስፋፋው ታሪክ በቤተ ክርስቲያን ትውፊት እና በሐዋርያዊ ቅርስ ተደግፎ ቀርቧል።

መግቢያ

ከሰው ልጆች መካከል ጌታችን እና መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ለልዩ ተልዕኮ የመረጣቸው አሥራ ሁለት ቅዱሳን ሐዋርያት በክርስትና ታሪክ ውስጥ የማይተካ ስፍራ አላቸው። እነርሱ የጌታን ቃል በጆሮአቸው የሰሙ፣ ተአምራቱን በዓይናቸው ያዩ፣ መከራውን የተመለከቱ፣ ትንሣኤውን የመሰከሩ እና ወንጌልን ወደ ዓለም ዳርቻ ያደረሱ የእምነት አባቶች ናቸው።

በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ እምነት ሐዋርያት የቤተ ክርስቲያን መሠረት፣ የወንጌል መልእክተኞች፣ የትንሣኤ ምስክሮች እና የቅድስት ትውፊት ጠባቂዎች ናቸው።

ምዕራፍ 1፦ ቅዱስ ጴጥሮስ

ቅዱስ ጴጥሮስ በመጀመሪያ ስሙ ስምዖን ይባል ነበር። ከወንድሙ ከቅዱስ እንድርያስ ጋር በገሊላ ባሕር ዓሣ አጥማጅ ነበር። ቀላል ሕይወት የሚኖር ሠራተኛ ቢሆንም፣ ጌታችን በእርሱ ውስጥ የሚመጣውን ታላቅ ሐዋርያዊ አገልግሎት ቀድሞ አየ።

“አንተ ስምዖን ነህ፤ ከዚህ በኋላ ጴጥሮስ ትባላለህ።”

“ጴጥሮስ” ማለት ዐለት ማለት ነው። ይህ ስም በዚያ ጊዜ ስምዖን የነበረውን ሁኔታ ሳይሆን ጌታ ሊያደርገው ያሰበውን የመንፈሳዊ ጥንካሬ ያመለክታል።

ቅዱስ ጴጥሮስ በባሕር ላይ ለመሄድ የደፈረ ሐዋርያ ነበር። ነገር ግን ነፋሱን ባየ ጊዜ ፈርቶ መስጠም ጀመረ። ይህ ታሪክ የእምነት ጉዞ ሁሌም ከፍታና ዝቅታ እንዳለው ያስተምራል።

“አንተ ክርስቶስ የሕያው እግዚአብሔር ልጅ ነህ።”

ከሐዋርያት መካከል ይህን ታላቅ ምስክርነት በግልጽ የተናገረው ጴጥሮስ ነበር። ነገር ግን በኋላ ሦስት ጊዜ ጌታን ካደ። ከዚያ በኋላ በንስሐ ተመለሰ፣ ጌታም መልሶ አጽናናው።

ከትንሣኤ በኋላ በቀን አንድ ስብከት ሦስት ሺህ ሰዎችን ወደ ክርስትና አመጣ። በመጨረሻም በሮም ሰማዕት ሆኖ አረፈ ተብሎ በቤተ ክርስቲያን ትውፊት ይነገራል።

የሕይወት ትምህርት፦ መውደቅ መጨረሻ አይደለም፤ ንስሐና ተመልሶ መቆም የቅዱሳን መንገድ ነው።

ምዕራፍ 2፦ ቅዱስ እንድርያስ

ቅዱስ እንድርያስ የቅዱስ ጴጥሮስ ወንድም ነበር። በመጀመሪያ የቅዱስ ዮሐንስ መጥምቅ ደቀ መዝሙር ነበር። ዮሐንስ መጥምቅ ጌታን ባመለከተ ጊዜ እንድርያስ ተከተለው።

“እነሆ በግዕዘ እግዚአብሔር።”

እንድርያስ የመሲሑን መገኘት ካወቀ በኋላ በመጀመሪያ የፈለገው ወንድሙን ነበር። “መሲሑን አግኝተናል” ብሎ ጴጥሮስን ወደ ጌታ አመጣው።

በዚህ ምክንያት እንድርያስ በቤተ ክርስቲያን ትውፊት “ሰዎችን ወደ ክርስቶስ የሚያመጣ ሐዋርያ” ተብሎ ይታወቃል። በአምስት እንጀራና በሁለት ዓሣ ተአምር ውስጥም ያንን ትንሽ መባ ወደ ጌታ ያቀረበው እርሱ ነበር።

እንድርያስ በብዙ አገሮች ወንጌልን እንደሰበከ ትውፊት ይናገራል። በመጨረሻም ስለ ክርስቶስ ሰማዕት ሆኖ አረፈ።

የሕይወት ትምህርት፦ አንድ ሰውን ወደ ጌታ ማምጣት ታሪክን ሊቀይር ይችላል።

ምዕራፍ 3፦ ቅዱስ ያዕቆብ ወልደ ዘብዴዎስ

ቅዱስ ያዕቆብ የዘብዴዎስ ልጅ እና የቅዱስ ዮሐንስ ወንድም ነበር። እርሱና ወንድሙ በገሊላ ባሕር ዓሣ አጥማጆች ነበሩ። ጌታ በጠራቸው ጊዜ ጀልባቸውንና አባታቸውን ትተው ተከተሉት።

ጌታችን ያዕቆብንና ዮሐንስን “የነጎድጓድ ልጆች” ብሎ ጠራቸው። ይህ ስም የእነርሱን ትጋት፣ ቁጣ እና ብርታት ያመለክታል። ጌታ ግን ይህን ብርታት ከቁጣ ወደ ፍቅርና አገልግሎት አመራው።

ቅዱስ ያዕቆብ በለወጠ ደብር ላይ ጌታችን በክብሩ ሲገለጥ ከተመለከቱት ሦስት ሐዋርያት አንዱ ነበር። እንዲሁም የኢያኢሮስ ልጅ ከሞት ስትነሣ በተመለከቱት ውስጥ ነበር።

ከሐዋርያት መካከል በመጀመሪያ ሰማዕት የሆነው ቅዱስ ያዕቆብ ነው። በሄሮድስ ዘመን በሰይፍ ተገደለ ተብሎ በግብረ ሐዋርያት ይነገራል።

የሕይወት ትምህርት፦ ብርቱ ባሕርይ በጌታ እጅ ሲገባ ለቅድስና እና ለሰማዕትነት ይጠቅማል።

ምዕራፍ 4፦ ቅዱስ ዮሐንስ ወንጌላዊ

ቅዱስ ዮሐንስ የዘብዴዎስ ልጅ፣ የቅዱስ ያዕቆብ ወንድም እና “የጌታ ወዳጅ” ተብሎ የታወቀ ሐዋርያ ነው። በወጣትነቱ ጌታን ተከትሎ እስከ እርጅናው ድረስ የወንጌል ምስክር ሆኖ ኖረ።

የጻፈው ወንጌለ ዮሐንስ፣ ሦስቱ መልእክታት እና ራእየ ዮሐንስ በቤተ ክርስቲያን ውስጥ እጅግ ታላቅ ስፍራ አላቸው። ዮሐንስ በፍቅር፣ በብርሃን፣ በእውነት እና በመለኮታዊ ምሥጢር ላይ በጣም ጥልቅ የጻፈ ሐዋርያ ነው።

በመስቀል ሥር ከጌታችን ጋር የቆመ ሐዋርያ እርሱ ነበር። ጌታም ቅድስት ድንግል ማርያምን በእርሱ እጅ አደራ አደረገ።

“እነሆ እናትህ።”

በፓትሞስ ደሴት ላይ በስደት ሳለ ራእይን ተቀብሎ የመጨረሻውን የተስፋ መልእክት ለቤተ ክርስቲያን ጻፈ።

የሕይወት ትምህርት፦ እውነተኛ ደቀ መዝሙርነት በፍቅር፣ በታማኝነት እና በመጨረሻ ድረስ በመቆም ይታያል።

ምዕራፍ 5፦ ቅዱስ ፊልጶስ

ቅዱስ ፊልጶስ በጌታችን በቀጥታ “ተከተለኝ” ተብሎ የተጠራ ሐዋርያ ነበር። ከቤተ ሳይዳ ነበር፣ ይህም የጴጥሮስና የእንድርያስ ከተማ ነበር።

ፊልጶስ ናትናኤልን ወደ ክርስቶስ ያመጣው ሐዋርያ ነው። ናትናኤል ሲጠራጠር “መጥተህ እይ” ብሎ በትህትና አመጣው።

በአምስት ሺህ ሰዎች መመገብ ተአምር ውስጥ ጌታ “ከየት እንጀራ እንግዛ?” ብሎ ፊልጶስን ጠየቀው። ፊልጶስ በሰው መቁጠር ይመለከት ነበር፤ ጌታ ግን ከሰው መጠን በላይ ያለውን ኃይል አሳየው።

በመጨረሻው ራት ፊልጶስ “አብን አሳየን” ብሎ ጠየቀ። ጌታም ስለ እርሱና ስለ አብ አንድነት ጥልቅ ምሥጢር አስተማረ።

የሕይወት ትምህርት፦ ጥያቄ መጠየቅ የእምነት ጠላት አይደለም፤ በትህትና ሲሆን ወደ ጥልቅ እውቀት ይመራል።

ምዕራፍ 6፦ ቅዱስ በርተሎሜዎስ / ናትናኤል

ቅዱስ በርተሎሜዎስ ብዙ ጊዜ ናትናኤል ተብሎ ይታወቃል። ናትናኤል ስለ ናዝሬት በመጀመሪያ ጥያቄ አቀረበ፤ ነገር ግን እውነትን ለመቀበል ዝግጁ ልብ ነበረው።

“እነሆ በውኑ እስራኤላዊ፣ በእርሱ ተንኮል የለም።”

ጌታችን ናትናኤልን በዚህ ቃል አመሰገነው። ይህ እውነተኛነቱን፣ ቀናነቱን እና በልቡ ያለውን ንጽሕና ያሳያል።

ናትናኤል “አንተ የእግዚአብሔር ልጅ ነህ፣ አንተ የእስራኤል ንጉሥ ነህ” ብሎ የመሰከረ ቀደምት ደቀ መዝሙር ነበር።

በቤተ ክርስቲያን ትውፊት ወንጌልን በርቀት አገሮች እንደሰበከ ይነገራል።

የሕይወት ትምህርት፦ እውነተኛ ልብ ጌታን ፈጥኖ ያውቃል።

ምዕራፍ 7፦ ቅዱስ ቶማስ

ቅዱስ ቶማስ “መንታ” ማለት ነው። ብዙ ጊዜ “የተጠራጠረው ቶማስ” ተብሎ ቢታወቅም፣ ታሪኩ ከጥርጣሬ በላይ የጥልቅ እምነት ታሪክ ነው።

ጌታ ወደ ይሁዳ ሊመለስ ሲፈልግ ሌሎች ደቀ መዛሙርት ፈሩ። ቶማስ ግን “እኛም እንሂድ፣ ከእርሱ ጋር እንሙት” አለ። ይህ ቃል የቶማስን ድፍረት ያሳያል።

ከትንሣኤ በኋላ ጌታ ለሐዋርያት ሲገለጥ ቶማስ አልነበረም። ስለዚህ “ካላየሁ አላምንም” አለ። ጌታ በደግነት ተገለጠለት፣ ቶማስም ታላቅ ምስክርነት ሰጠ።

“ጌታዬና አምላኬ!”

በቤተ ክርስቲያን ትውፊት ቶማስ ወንጌልን እስከ ሕንድ ድረስ አድርሶ ብዙ ሕዝቦችን ወደ ክርስቶስ እንዳመጣ ይነገራል።

የሕይወት ትምህርት፦ በእውነት የሚፈልግ ጥያቄ ወደ ጠንካራ እምነት ሊመራ ይችላል።

ምዕራፍ 8፦ ቅዱስ ማቴዎስ

ቅዱስ ማቴዎስ በመጀመሪያ ቀራጭ ነበር። በዚያ ዘመን ቀራጮች በሕዝቡ ዘንድ እጅግ የተጠሉ ነበሩ። ነገር ግን ጌታ ሰውን በውጫዊ ታሪኩ ብቻ አይመዝንም፤ የሚቀየር ልብን ያያል።

“ተከተለኝ።”

ማቴዎስ ይህን ቃል በሰማ ጊዜ ተነሥቶ ሁሉን ትቶ ተከተለው። ከዚያም ብዙ ቀራጮችንና ኃጢአተኞችን ወደ ቤቱ ጠርቶ ጌታን አስተዋወቃቸው።

ማቴዎስ ወንጌልን በጽሑፍ ከሰጡን አራቱ ወንጌላውያን አንዱ ነው። የማቴዎስ ወንጌል በተለይ ጌታ የነቢያትን ትንቢት እንደፈጸመ ያሳያል።

የሕይወት ትምህርት፦ የቀድሞ ሕይወት አንድን ሰው ከጌታ ጥሪ አያስወግድም።

ምዕራፍ 9፦ ቅዱስ ያዕቆብ ወልደ እልፍዮስ

ቅዱስ ያዕቆብ ወልደ እልፍዮስ “ያዕቆብ ታናሽ” ተብሎ ይጠራል። ስለ ሕይወቱ በቅዱስ መጽሐፍ ዝርዝር መረጃ ብዙ አይገኝም። ነገር ግን ጌታ ከመረጣቸው አሥራ ሁለት መካከል መሆኑ ታላቅ ክብር ነው።

ብዙ ነገር ባይጻፍለትም በታማኝነት ጌታን ተከተለ፣ ተአምራቱን አየ፣ ትምህርቱን ሰማ፣ ትንሣኤውን መሰከረ።

እርሱ የሚያስተምረን ነገር የተደበቀ ታማኝነት በጌታ ፊት እጅግ ውድ መሆኑን ነው።

የሕይወት ትምህርት፦ የሰው እውቅና ባይኖርም በጌታ ፊት የታማኝነት ሕይወት ዋጋ አለው።

ምዕራፍ 10፦ ቅዱስ ታዴዎስ

ቅዱስ ታዴዎስ ደግሞ ይሁዳ ወልደ ያዕቆብ ተብሎ ይጠራል። ከይሁዳ አስቆሮታዊ ጋር መተባበር እንዳይፈጠር ብዙ ጊዜ ታዴዎስ ተብሎ ይጠራል።

በመጨረሻው ራት ጌታ ስለ ራሱ መገለጥ ሲናገር ታዴዎስ አንድ አስፈላጊ ጥያቄ ጠየቀ።

“ጌታ ሆይ፣ ራስህን ለእኛ እንጂ ለዓለም እንዴት ትገለጣለህ?”

ይህ ጥያቄ የታዴዎስን ፍላጎት ያሳያል፤ የጌታን መንግሥት ለመረዳት ይፈልግ ነበር። ጌታም እውነተኛ መገለጥ በፍቅርና በትእዛዝ መጠበቅ እንደሚገኝ አስተማረ።

በቤተ ክርስቲያን ትውፊት ታዴዎስ ወንጌልን በሶርያ፣ በመስጴጦምያ እና በአርሜንያ እንደሰበከ ይነገራል።

የሕይወት ትምህርት፦ ትሁት ጥያቄ ወደ ትልቅ መንፈሳዊ መረዳት ይከፍታል።

ምዕራፍ 11፦ ቅዱስ ስምዖን ቀናኢ

ቅዱስ ስምዖን ቀናኢ ተብሎ ይጠራል። “ቀናኢ” ማለት በእምነት፣ በሕዝብና በነገር ላይ ብርቱ ቅንዓት ያለው ማለት ነው። በጌታ እጅ ይህ ቅንዓት ወደ ወንጌል ትጋት ተቀየረ።

ስምዖን ቀናኢ ከቅዱስ ማቴዎስ ጋር በአንድ ሐዋርያዊ ቤተሰብ ውስጥ መሆኑ በጣም ትልቅ ትምህርት ነው። አንዱ ቀራጭ ነበር፤ ሌላው ቀናኢ። ጌታ ግን እነርሱን በአንድ ፍቅር አንድ አደረጋቸው።

በትውፊት ስምዖን በብዙ አገሮች ወንጌልን ሰብኮ በመጨረሻ ሰማዕት ሆኖ እንደአረፈ ይነገራል።

የሕይወት ትምህርት፦ ጌታ የተከፋፈሉ ሰዎችን በፍቅር አንድ ማድረግ ይችላል።

ምዕራፍ 12፦ ይሁዳ አስቆሮታዊ

ይሁዳ አስቆሮታዊ ከአሥራ ሁለቱ መካከል አንዱ ነበር። ጌታን ተከተለ፣ ትምህርቱን ሰማ፣ ተአምራቱን አየ። ነገር ግን ውስጣዊ ልቡ በሙሉ ወደ ጌታ አልተለወጠም።

የገንዘብ ፍቅር በልቡ ቦታ አገኘ። በመጨረሻ ጌታን በሠላሳ ብር አሳልፎ ሰጠው።

“የንጹሕ ደም አሳልፌ በመስጠቴ ኃጢአት ሠርቻለሁ።”

ይሁዳ የሠራውን ነገር ተጸጸተ፤ ነገር ግን እንደ ጴጥሮስ ወደ ንስሐና ወደ ተስፋ አልተመለሰም። ታሪኩ የሚያስተምረን የገንዘብ ፍቅር፣ የልብ ጭካኔ እና ተስፋ መቁረጥ እጅግ አደገኛ መሆናቸውን ነው።

የሕይወት ትምህርት፦ ከጌታ ቅርብ መሆን ብቻ አይበቃም፤ ልብ በንስሐ መለወጥ ያስፈልጋል።

ተጨማሪ፦ ቅዱስ ማትያስ

ከይሁዳ ውድቀት በኋላ ሐዋርያት በጸሎት ተሰብስበው በእርሱ ፋንታ ሌላ ምስክር እንዲተካ ወሰኑ። ቅዱስ ማትያስ ተመርጦ ከአሥራ ሁለቱ ጋር ተቆጠረ።

የማትያስ መመረጥ የሚያሳየን የጌታ ሥራ በሰው ውድቀት እንደማይቆም ነው። ቤተ ክርስቲያን በጸሎት፣ በእምነት እና በመንፈስ ቅዱስ መመሪያ ቀጠለች።

መደምደሚያ

አሥራ ሁለቱ ቅዱሳን ሐዋርያት የቤተ ክርስቲያን መሠረት ናቸው። በእምነት፣ በፍቅር፣ በመከራ፣ በስብከት እና በሰማዕትነት ወንጌልን ለዓለም አደረሱ።

የእነርሱ ታሪክ የታሪክ ብቻ አይደለም፤ ለዛሬ ክርስቲያኖች የእምነት፣ የትዕግሥት፣ የንስሐ፣ የፍቅር እና የቅድስና ትምህርት ነው።

YebboMedia

Tuesday, May 26, 2026